Nu in Management en Organisatie (Mei/juni 2010, nummer 3)

Ketensamenwerking: interne krachten bepalen het externe resultaat
Pionierende professionals belangrijker dan ambitieuze bestuurders
Pieterjan van Delden

In de publieke dienstverlening is ketensamenwerking in opkomst. Tussen zorginstellingen, welzijnsorganisaties, scholen en justitiële instanties ontstaan samenwerkingsverbanden, maar die leveren voor burgers vaak weinig op. Het beeld van stroperigheid en moeizame resultaten overheerst. Wat maakt die samenwerking zo lastig? Duidelijk is dat de externe resultaten van ketensamenwerking sterk afhankelijk zijn van de interne processen tussen de partners. De uitvoerende professionals moeten in overzichtelijke teams duurzame werkrelaties opbouwen. Dit ‘activisme' op de werkvloer heeft meer invloed op de uitkomsten van samenwerking dan sturing van bovenaf in de vorm van beleidsintenties, convenanten en financiële stimulansen. Om samenwerking tussen dienstverleners in de zorg, het onderwijs en de veiligheid effectief te maken is daarom een exploratieve ontwikkelingsstrategie nodig, die kansrijke situaties opzoekt en sociale energie tussen de partners losmaakt.

In het verleden behaalderesultaten bieden garantievoor de toekomst
Een casestudie van de operatie Centurion bij Philips
Luchien Karsten, Sjoerd Keulen, Ronald Kroeze en Rik Peters

Leiderschap en charisma staan als nooit tevoren in de belangstelling, maar is dat terecht? In dit artikel onderzoeken we de roemruchte Centurion-operatie, waarmee Jan Timmer het elektronicaconcern Philips tussen 1990 en 1996 reorganiseerde. Voor het eerst bereikten massaontslagen het vaste land van Europa, een schokgolf ging door Nederland. ‘Philips is op sterven na dood', meenden de vakbonden. Timmers optreden was doorslaggevend voor Centurion, maar niet origineel: buitenlandse voorbeelden, historische kennis van de organisatie en het optreden van diens voorgangers speelden eveneens een essentiële rol. Op grond van talrijke niet eerder geraadpleegde bronnen presenteren we in dit artikel een nieuwe kijk op Centurion.

Hoog betrouwbaar organiseren
Herman de Bruine, Peter Noordhoek en Jos Tjon Tam Pau

Er is het laatste decennium veel geïnvesteerd in risicomanagement en kwaliteitssystemen om organisaties betrouwbaarder te maken, maar het rendement is zelden zo hoog als vooraf gedacht. In dit artikel wordt het gedachtegoed van High Reliability Organizations (HRO's) beschreven. Dit zijn organisaties die zich in de beeldvorming en de praktijk geen tegenvallers kunnen veroorloven. De theorievorming rond HRO's wordt geschetst. Daarna wordt de toepasbaarheid van dit gedachtegoed onderzocht door een vorm van survey feedback tijdens een hbo-opleiding met middenkaderfunctionarissen van twee politiekorpsen. Kenmerkend voor HRO's is de grote aandacht voor de mentale instelling als bepalende factor voor betrouwbaarheid. Die aandacht voor de mentale instelling is niet voor niets. Zo is het een bekend gegeven dat de werkelijkheid van de werkvloer vaak anders is dan die van het management. Juist op middenkaderniveau is de spanning tussen beleid en regelgeving en de dagelijkse praktijk voelbaar. Het risico op gescheiden werkelijkheden wordt dan groot. De vraag die hier centraal staat is of het inzetten van het HRO-gedachtegoed helpt om hierover een constructief gesprek te hebben.

How We Learn
Boekbespreking door Leon Noij

Knud Illeris - How We Learn; learning and non-learning in school and beyond. - London: Routledge, 2007

In deze boekbespreking staat het boek How We Learn van Knud Illeris centraal. Met dit boek zet Illeris zijn volgroeide visie op leren uiteen in de vorm van een veelomvattend maar eenvoudig leermodel. Toen mij gevraagd werd How We Learn te bespreken was ik nog onbekend met deze auteur en zijn werk. Na lezing van dit boek verbaast het mij dat zijn naam in Nederland niet al veel grotere en bredere bekendheid geniet.